Taktyka i kombinacja - wymuszenie ruchu

Wymuszenie ruchu

Polega na odciągnięciu bierki lub kilku bierek od obrony jakiegoś pola. Cel ten bardzo często osiąga się za pomocą ofiary.

grafika

Na powyższym diagramie, celem ataku jest goniec czarnych. Aby go zdobyć, należy wymusić odejście wieży na pole, z którego nie będzie mogła go bronić.
A więc 1.d3! We7 2.W:f4


Bednarski - Nouissere 1970
grafika

Białe mogą teraz bić gońca na f3, tylko po co? Jeśli uważnie się przyjrzycie, zauważycie że gdyby nie obecność gońca na g7, białe natychmiast dałyby mata ruchem Se7.
Po ruchu 1.Hh6!! czarne poddały się, gdyż nie ma już ucieczki przed matem. Po 1...G:f6 2.S:f6+ H:f6 (trzeba bić, bo inaczej mat na h7) 3.ef6 nie da się uniknąć mata na g7, zaś po 1...H:f6 2.S:f6+ G:f6 (groził mat na h7) 3.ef6 partia kończy sie podobnie.


grafika

Po 1.Sd7! czarne nie mogą uciekać hetmanem ze względu na groźbę mata na a7, więc stracą hetmana (za skoczka), co stawia ich w beznadziejnej sytuacji.


Fischer - Benko ; 1965
grafika

Już na pierwszy rzut oka widać, że białe posiadają przewagę. Pion oraz hetman skutecznie uniemożliwiają jakikolwiek ruch królem. Pozwala to na przeprowadzenie decydującej kombinacji.
1... He8+!! 2.W:e8 (wymuszony, bo po zasłonie skoczkiem nastapi mat w 2 ruchach) 2... Gd5+ 3.We6 G:e6+ 4.H:e6 fe6 +-


Adams - Torre ; Nowy Orlean 1921
grafika

Na pozór mogłoby się wydawać, że pozycja czarnych jest bezpieczna, jednak w partii nastąpiło:
1.Hg4! Hb5 (hetman nie może opuścić przekątnej a4 - e8, jeżeli jednak się na to zdecydują, to skończy się matem 1... H:g4 2.W:e8+ W:e8 3.W:e8#) 2.Hc4! (kolejne znakomite zagranie na odciągnięcie) 2... Hd7 (nie można 2... W:c4 3.W:e8+ z matem w następnym posunięciu) 3.Hc7! (biały hetman nie odpuszcza) 3... Hb5 (i znowu nie można bić 3... W:c7 4.W:e8+) 4.a4! (tym razem to pionek dręczy hetmana) 4... H:a4 (4... W:c7?? 5.W:e8+ H:e8 6.W:e8#) 5.We4!! (po hetmanie i pionku przyszedł czas na wieżę) 5... Hb5 (w przypadku 5... W:e4 nastąpi 6.H:c8+ We8 7.H:e8+ H:e8 8.W:e8#) 6.H:b7!! ostatnie uderzenie po którym czarne nie mają już obrony. Uparcie broniący się Torre w końcu skapitulował. Dalej partia mogłaby wyglądać następująco: 6... g5 7.H:b5 W:e4 8.W:e4 +-.

Ta wspaniała kombinacja, pokazuje nam jak bardzo groźny jest motyw wymuszenia ruchu. Zwróćcie także uwagę na fakt, że biały hetman ani razu nie był chroniony przez żadną swoją figurę, a mimo to był nietykalny!